Stadhuis
Aan de Breestraat kreeg het Leidse stadhuis in 1595/96 een nieuwe renaissancegevel. Na de brand van 1929 werd de gevel herbouwd en verrees daarachter een volledig nieuw gebouw.
De Burcht
De burchtheuvel ontstond in de 9e en 10e eeuw. Een houten versterking uit de 11e eeuw maakte in de tweede helft van de 12e eeuw plaats voor de stenen ringmuur die nog zichtbaar is.
Pieterskerk
Gesticht in 1121 en vernoemd naar de beschermheilige van Leiden, is deze laatgotische kerk nauw verbonden met de Pilgrim Fathers: hun leider John Robinson woonde in de nabijgelegen Pieterskerkchoorsteeg en ligt hier begraven, net als Jan Steen en Herman Boerhaave.
Hooglandse Kerk
Een indrukwekkende laatgotische kerk in het hart van de stad, gewijd aan Sint-Pancras. Justinus van Nassau, onwettige zoon van Willem van Oranje, ligt hier begraven.
De Waag
De waag, geopend in 1659, is een fraai voorbeeld van Hollands classicisme uit de Leidse Gouden Eeuw. Eeuwenlang werden hier goederen gewogen en verhandeld; de laatste kaas werd in 1972 verkocht.
Het Gravensteen
Het Gravensteen was een versterkte toren op het landgoed van de graaf. In de loop der eeuwen diende het als gevangenis, tehuis en boekendepot; tegenwoordig is het eigendom van de Universiteit Leiden.
Sint Annahofje en de hofjes
Het in 1492 gestichte Sint Annahofje is een van de oudste hofjes van Leiden. De kapel, gewijd in 1509, herbergt het oudste glas-in-lood van Nederland. Leiden telt ongeveer 35 hofjes — rustige binnenplaatsen verscholen achter onopvallende deuren, gratis toegankelijk wanneer het hek openstaat.
Muurgedichten
Sinds 1992 zijn er meer dan honderd gedichten op Leidse muren geschilderd, in tientallen talen, te beginnen met dat van Marina Tsvetajeva in de Nieuwsteeg. Ze opsporen is de leukste gratis wandeltocht van de stad.
Veelgestelde vragen
- Hoeveel monumenten heeft Leiden?
- Leiden telt bijna 2.800 rijks- en gemeentelijke monumenten, naast beschermde stadsgezichten.
- Welke monumenten kun je van binnen bekijken?
- Onder andere de Pieterskerk, de Hooglandse Kerk, molen De Valk, de Oude Sterrewacht en de hofjes in het centrum.
- Zijn de hofjes vrij toegankelijk?
- Veel hofjes zijn overdag open voor bezoekers. Het zijn woonplekken, dus wees stil en respecteer de bewoners.
Ontdek meer van Leiden
- Open MonumentendagenOntdek Open Monumentendagen Leiden: historische gebouwen, rondleidingen en erfgoed. Bekijk waar de volgende editie en het programma worden aangekondigd.
- GravensteenHet Gravensteen naast de Pieterskerk is de oudste gevangenis van Leiden en nu een universiteitsgebouw met een van de rustigste pleintjes van de stad ervoor.
- WandelroutesWandelroutes door Leiden: de hofjesroute, de muurgedichtenroute, de Rembrandtroute en een rondje langs de singels — met afstanden, tijden en startpunten.
- LodewijkskerkDe Lodewijkskerk aan de Steenschuur is de rooms-katholieke kerk van Leiden: een voormalig kloosterkerk met een lichte, sobere ruimte en een druk…
